Ulrich Zwingli
Hierdie woorde van Ulrich Zwingli tydens 'n preek op 30 Maart 1522 is tiperend van die hervormer van Switserland.
Zwingli het hom openlik uitgespreek teen teologiese wanpraktyke van die Katolieke Kerk. Een daar van was die gebruik om te vas tydens lydenstyd.
Nadat een van sy volgelinge, die drukker Christopher Froschauer besluit het dat sy uitgeputte werkers wors in plaas van die gebruiklike vis tydens lydenstyd kon eet, is al die worseters deur die stadsvaders van Zürich gearresteer en in die tronk gegooi.
Zwingli het sonder om te skroom gereageer deur in die preek te beklemtoon dat die mens vry is om te eet wat jy wil wanneer jy wil omdat Christus die mens kom vrymaak het!
Zwingli is op 1 Januarie 1484, sewe weke na die geboorte van Luther, in die dorpie Wildhaus gebore. Nadat hy sy skoolloopbaan in Latyn voltooi het, en aanvanklike studie aan die Universiteit van Wene, het hy sy studie in 1502 aan die Universiteit van Basel voortgesit.
Dit is daar waar hy tydens die lesings van Thomas Wyttenbach oor die Romeineboek besef het dat vergifnis van sonde alleen in die dood van Jesus Christus te vinde was.
Luther en Zwingli het net een keer persoonlik in 1529 in Marburg ontmoet. Die vonke het gou gespat toe die twee hervormers mekaar se teologie verwerp het en radikaal oor die nagmaal verskil het.
Die rede daarvoor is waarskynlik die feit dat Luther 'n hervormer geword het nadat 'n lang geestelike stryd hom na 'n klooster gedwing het. Zwingli, aan die ander kant, was 'n humanis met 'n meer rasionalistiese benadering tot godsdiens. Luther was 'n volgeling van Augustinus, Zwingli 'n volgeling van Erasmus.
In 'n stadium het die debat persoonlik geraak en het Zwingli Luther toegesnou: "Hierdie sal jou rug breek!" waarop Luther gereageer het met: "Moenie te gou spog nie. Hier word nie nekke gebreek nie. Jy is nou in Duitsland, nie in Switzerland nie."
Hoewel Zwingli later verskoning gevra het, was die skade gedoen en het die twee se paaie uiteen gegaan.
Zwingli het die reformasie in Switserland aangevoer, maar word ook onthou vir sy bitter gevegte met die anabaptiste (wederdopers). Die marteldood van Felix Manz wat op 5 Januarie 1527 verdrink is, het 'n donker skadu oor die lewe en werk van Zwingli gegooi.
Zwingli self het in die tweede Kappeloorlog in 1532 gesterf toe hy van sy perd geval het en met 'n swaard deurboor is. Dit het 'n einde gebring aan die reformasie in Switserland.
Geskryf deur Prof Johan van der Merwe (Kerkgeskiedenis-professor aan die Universiteit van Pretoria vir e-Kerkbode).
- Besonderhede
Philippus Melanchton
Op ons historiese reis na die begin van die Reformasie het ons heelwat tyd saam met Martin Luther deurgebring. Ons reis neem ons nou verder om ander belangrike figure te ontmoet. Philippus Melanchton kom eerste aan die beurt.
Ná Luther se dood in 1546 het Melanchton die leierskap van die Reformasie in Duitsland oorgeneem. Hoewel minder bekend as Luther, Zwingli en Calvyn het Melanchton 'n onmisbare bydrae tot die voortgang van die Reformasie gemaak. Sy bekende woorde: "Ons sal alles beoordeel volgens die toetssteen van die evangelie en die vuur van Paulus", toon duidelik aan waar hy homself teologies bevind het.
Melanchton, wat aanvanklik in Tübingen Grieks doseer het, het Luther in 1518 in Wittenberg ontmoet. Die ontmoeting het van Melanchton die humanis, Melanchton die hervormer gemaak.
Tydens Luther se ballingskap in die kasteel in Wartburg, was dit Melanchton wat hom verteenwoordig en verdedig het. Volgens sommige historici het Melanchton se "gawe van logiese denke en wye kennis van die geskiedenis" hom selfs 'n groter rolspeler as Luther in die voortgang van die Reformasie gemaak.
In 1521 het Loci Communes (Common places) uit die pen van Melanchton verskyn. Dit was die eerste boek wat die beginsels van die Reformasie duidelik uiteengesit het.
Melanchton se belangrikste bydrae was en is egter steeds die Belydenis van Augsburg wat in 1530 gepubliseer is. Te midde van politieke chaos in Duitsland waar hervormingsgesindes en diegene wat pro-Katoliek was teenoor mekaar stelling ingeneem het, het die hervormers hulle geloofsverklaring by die Ryksdag van Augsburg in 1530 ingedien.
Dit was 'n versoenende nie-konfronterende uiteensetting van die leer van die Reformasie sonder dat die hart van die Reformasie prysgegee is.
Die belydenis het dit duidelik gestel dat "die nuwe lewe in Christus goeie werke tot gevolg het maar dat goeie werke van gelowiges geen bydrae tot hulle verlossing maak nie".
Die bekende woorde van Luther dat "goeie dade nie van jou 'n goeie mens maak nie, maar dat goeie mense goeie dade doen", is duidelik hierin terug te vind.
Hoewel die Belydenis van Augsburg die eenheid van Luther se volgelinge met Rome wou beklemtoon, het dit ook die fundamentele teologiese verskille tussen Rome en die Hervormers uitgewys.
Wat in 1517 as 'n protes teen die aflaatstelsel begin het, het die fondament geword vir 'n nuwe Evangeliese kerk in Duitsland. Dit sou egter ook lei tot 'n bloedige oorlog tussen die Hervormers en die Katolieke wat kort na Luther se dood in 1546 uitgebreek het.
Geskryf deur Prof Johan van der Merwe (Kerkgeskiedenis-professor aan die Universiteit van Pretoria vir e-Kerkbode).
- Besonderhede
Skrywe van die Algemene Sekretaris - Appèlproses
Beste kollegas,
Soos ooreengekom skryf ek direk aan jou, van tyd tot tyd, oor sake op die kerklike terrein. My skrywe het altyd ten doel om jou so goed as moontlik in die prentjie te bring oor ontwikkelinge rondom dit wat op die agenda van die ASM se sakelys is. Andersins kommunikeer ek belangrike inligting is wat jy spoedeisend moet van kennis neem. Hierdie skrywe, langer as gewoonlik, wil aan jou belangrike inligting en agtergrond, gee oor 'n berig wat heel moontlik môre, die 13de Augustus, in die Rapport sal verskyn.
Die Moderamen het laat gistermidag 'n prokureursbrief ontvang wat namens lidmate op regsgronde versoek dat daar voortgegaan moet word met die uitvoering van die besluite van die Algemene Sinode oor selfdegeslag verbintenisse. Prop LLB Gaum, Prof HL Bosman, Dr M Coetzee, Dr FM Gaum, Dr C Jones, Prop JJ Kotze, Dr N Marais, PH Oberholzer, HW Pienaar, L Vermeulen, en Adv L Wessels is oortuig dat die appèlproses teen Algemene Sinode besluite nie regsgeldig is nie. Die reëls van Reglement 19 van die Kerkorde is volgens die briefskrywers strydig met die Kerkorde waaraan dit ondergeskik moet wees. In 'n tweede versoek betoog hulle dat die opskorting van die uitvoering van die Algemene Sinode se besluite ook ongeldig is en nie in ooreenstemming met soortgelyke regspraktyk is nie. Ter stawing van beide betoë het hulle 'n regsmening van Adv Wim Trengrove bekom en aangeheg aan hulle skrywe.
Die besluite van die NG Kerk se Algemene Sinode van Oktober 2015 oor selfdegeslagverhoudings is gevolg deur verskeie appèlle daarteen. Sommige punte in die appèlle handel met tegniese kwessies en ander met die beginsel van die saak. Dit was die eerste keer dat lidmate teen 'n besluit van die Algemene Sinode appèl aangeteken het. Hoewel die Kerkorde slegs voorsiening maak vir appèlle na 'n meerdere vergadering, d.w.s van bv. 'n ring na 'n sinode, is daar in die onlangse verlede 'n punt in Reglement 19 van die Algemene Sinodale reglemente toegevoeg wat nou voorsiening maak vir appèlle teen besluite van die Algemene Sinode.
Van die begin af was daar vrae of die reglement nie buite orde is nie, aangesien die Kerkorde self nie melding maak van die moontlikheid van appèlle teen besluite van die Algemene Sinode nie. Daar is ook vertoë gerig en betoog teen die opskorting van die uitvoering van die besluite van die Algemene Sinode vanweë die appèlle. Die Moderamen en Algemene Taakspan Regte (ATR) het onder meer 'n brief ontvang van 65 lidmate wat beswaar gemaak het teen die besluit om die uitvoering van die Algemene Sinode se besluite tydelik op te skort hangende die appèlle.
Reglement 19 maak voorsiening dat 'n volgende Algemene Sinode of 'n appèlliggaam wat deur die ATR aangewys moet word, die appèlle moet aanhoor. Die ATR het besluit om sodanige appèlligaam aan te wys, maar dat dit moet bestaan uit persone wat nie by die vorige Algemene Sinode teenwoordig was nie. Die ATR moes hiervoor eers met sekundi aangevul word. Dit moes deur die moderamen gedoen word. Die appèlliggaam kan gevolglik nou eers saamgeroep word. Reglement 19 bepaal egter dat die appèlle binne 21 dae na die ontvangs daarvan aangehoor moet word of deur 'n volgende Algemene Sinode.
Ds Nelis Janse van Rensburg, voorsitter van die moderamen, het na die ontvangs van die brief gesê dat dit nie sleg is dat daar regsekerheid oor hierdie aangeleentheid verkry word nie. Terwyl daar nie regsekerheid is nie, sal daar altyd agterdog bly bestaan oor die regsgeldigheid van die appèlproses en die opskorting van die uitvoering van besluite waarteen daar geappelleer word. Sy aanvoeling is dat dit wenslik is dat 'n hoër hof uitsluitsel gee oor beide aangeleenthede. Sou die appèlproses op regsgronde gestuit word, bly die moontlikheid steeds bestaan om in terme van die Kerkorde die volgende Algemene Sinode te nader met 'n beswaarskrif of 'n gravamen.
Hy het ook gesê "hoe vinniger ons met die regsproses kan vorder, hoe beter vir almal. Ons is ongelukkig in onbekende vaarwaters en die advies van regslui en -prosesse kan vir ons selfs verder help met die oog op kerklike prosesse. Intussen word daar in die moderamen gedink aan moontlike maniere waarop daar groter insluiting kan kom van kerkvergaderings by besluitnemingsprosesse wat met kontensieuse sake handel. Die moderamen is ook besig met die ontwikkeling van 'n missionale strategie vir die Algemene Sinode se werksaamhede. Laat ons almal saam in hierdie dae bid dat die Hoof van die Kerk, ons op ongekende maniere sal lei tot geloof en diensbaarheid. Die oes is immers groot."
Saam in Sy diens.
Gustav Claassen
Algemene Sekretaris
Nederduitse Gereformeerde Kerk
- Besonderhede